Έτσι φουσκώνουν τις τιμές ως και 180% - Το καρτέλ της ακρίβειας Πέμπτη, 05 Δεκεμβρίου 2013 12:05

Την τεράστια "ψαλίδα" έως και 180% των τιμών των νωπών οπωροκηπευτικών από το χωράφι στο ράφι καθώς και την "κραταιά παρουσία των χονδρεμπόρων που καθορίζουν το "παιχνίδι" στην αγορά σε βάρος των καταναλωτών και των παραγωγών αποκαλύπτει κλαδική έρευνα της Επιτροπής Ανταγωνισμού.


Αν και η μελέτη διεξήχθη με δεδομένα της περιόδου 1995 - 2011, εντούτοις τα εμπόδια και οι πρακτικές που σηκώνουν τις τιμές συνεχίζουν ακόμη και σήμερα.

Το κείμενό της δόθηκε στη δημοσιότητα και αφορά τη διάρθρωση της αγοράς αλλά και τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών για επτά προϊόντα και συγκεκριμένα τα μήλα, τα πορτοκάλια, τα ροδάκινα, τις πατάτες, τις ντομάτες, τα αγγούρια και τα μαρούλια. Η έρευνα επισημαίνει τη στρεβλή λειτουργία της αγοράς.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η χώρα μας αν και έχει υπερπαραγωγή κηπευτικών και φρούτων, αντιπροσωπεύει το 7,1% της συνολικής παραγωγής της Ε.Ε., διαθέτει μεγάλο αριθμό παραγωγών με μικρές εκτάσεις. Το 49,6% της συνολικής χρησιμοποιούμενης γεωργικής έκτασης αφορά σε καλλιέργειες κάτω των 20 στρεμμάτων.

Επίσης η εγχώρια αγορά έχει μεγάλο αριθμό χονδρεμπόρων με 550 επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι 55 κάνουν τζίρο μόλις 4 εκατ. ευρώ.

Με πιο απλά λόγια η Επιτροπή Ανταγωνισμού υπαινίσσεται πως ο μεγάλος αριθμός χονδρεμπόρων αλλά και ο κατακερματισμένος γεωργικός κλήρος οδηγεί τους πάντες στη διαμόρφωση υψηλών περιθωρίων κέρδους για να επιβιώσουν.

Ο ρόλος των χονδρεμπόρων

Πάντως, η Επιτροπή μιλά για "κραταιά παρουσία" των χονδρεμπόρων με μερίδια στους πάγκους των λαϊκών αγορών που φτάνουν το 50% και στα σούπερ μάρκετ αυτά να κυμαίνονται, ανάλογα με το προϊόν, από 45% έως 75%. Έτσι, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά στην περίληψή της αν ένα προϊόν πωλείται 1,25 ευρώ, τα 50 λεπτά πάνε στον παραγωγό, τα 28 λεπτά στο χονδρέμπορο, τα 35 στο λιανέμπορο και τα 12 στο κράτος (τιμές με ΦΠΑ 9%). Ο υπολογισμός έχει γίνει με παλιότερες τιμές, πριν την αύξηση του ΦΠΑ στο 13%.

Από την έρευνα προκύπτει ακόμη ότι οι χονδρέμποροι είναι "πιο ευνοημένοι" στη διαδικασία της μετακύλισης των τιμών και ιδιαίτερα στα μήλα, τα ροδάκινα, τις πατάτες και τα αγγούρια αλλά και στις ντομάτες και τα πορτοκάλια. Εννοεί, ο συντάκτης της έκθεσης, πως όταν, για παράδειγμα, μειώνεται για κάποιο λόγο η τιμή του παραγωγού, ο χονδρέμπορος δεν περνά τη μείωση στην κατανάλωση ή αργεί να την ρίξει.

Εικονικά τιμολόγια

Το πόρισμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού μιλά και για τις εικονικές εκδόσεις τιμολογίων που φουσκώνουν την τιμή: "Ειδικές φορολογικές ρυθμίσεις για τις γεωργικές επιχειρήσεις και τα γεωργικά εισοδήματα στρεβλώνουν τις συνθήκες αποτελεσματικής λειτουργίας στον κλάδο των οπωροκηπευτικών", αναφέρει κι εξηγεί: "Και τούτο, κυρίως διότι η έκδοση τιμολογίων από τους εμπόρους (χονδρικής ή λιανικής), και όχι από τους παραγωγούς, οδηγεί ενδεχόμενα σε αύξηση της τιμής στον τελικό καταναλωτή, αφού τα τιμολόγια εκδίδονται σε υψηλότερη από την πραγματική τιμή (εικονική), με αποτέλεσμα αφενός μεν ο παραγωγός να ωφελείται από την επιστροφή του ΦΠΑ λόγω της φορολόγησής του με ειδικό προνομιακό καθεστώς, αφετέρου δε ο έμπορος να κερδίζει υψηλότερο περιθώριο κέρδους στη διογκωμένη τιμή".

"Βαφτίσια" προϊόντων

Ένας από τους λόγους της ανόδου των τιμών είναι και τα "βαφτίσια" των ξένων προϊόντων ως ελληνικά: "Το ευρύτατο σε ορισμένα από τα υπό εξέταση προϊόντα (ιδίως στην πατάτα) φαινόμενο των ελληνοποιήσεων", λέει χαρακτηριστικά η έκθεση, "το οποίο οδηγεί στην παραπλάνηση των καταναλωτών, στην ικανοποίηση της ζήτησης με προϊόντα χαμηλότερης ποιότητας ή/και τεχνητά υψηλής τιμής, στη συμπίεση του περιθωρίου κέρδους των Ελλήνων παραγωγών και στην οικειοποίηση του όποιου οικονομικού οφέλους από τους παραβάτες της σχετικής νομοθεσίας".

Προτάσεις

Η ανεξάρτητη διοικητική αρχή προτείνει επτά μέτρα για την ομαλή λειτουργία της αγοράς:

* Εισαγωγή ενός ενιαίου και συστηματικού πλαισίου φορολογικών διατάξεων για τις γεωργικές επιχειρήσεις και τα γεωργικά εισοδήματα, ιδίως αναφορικά με την τήρηση σχετικών βιβλίων και τη φορολογική απεικόνιση στοιχείων.

* Υιοθέτηση εφαρμοστικών μέτρων και η άρση περιορισμών στη λειτουργία των δημοπρατηρίων.

* Υιοθέτηση νέων κανόνων και η συμπλήρωση του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου για την εξυπηρέτηση των καινοτόμων ή/και τοπικών δομών της αγοράς

* Αναμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου (ιδίως των όρων αδειοδότησης) που διέπει την οργάνωση και λειτουργία των λαϊκών αγορών και

* Προώθηση του θεσμού των «Αγορών Παραγωγών» («Farmers' Markets») και η υιοθέτηση σχετικών εφαρμοστικών μέτρων.

newmoney.gr

Οικονομία