Ο Λουκάς Θάνος και το πεπρωμένο της ανθρωπότητας στον άγρυπνο ίσκιο της Ντάνκαν Δευτέρα, 07 Μαρτίου 2016 13:08

 

Το XΩΝΙ κρατάει η Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου: Διψάνε οι νέοι ηθοποιοί για το αρχαίο δράμα , για αυτό και είναι τόσο μεγάλη η ανταπόκριση στην ανοιχτή πρόσκληση του Κέντρου Μελέτης Χορού «Ι & Ρ Ντάνκαν» , για την παρακολούθηση της έρευνας - άσκησης του Λουκά Θάνου στα «Χορικά της Αρχαίας Τραγωδίας» !


Ο υπέροχος συνθέτης Λουκάς Θάνος , που κουβαλάει στις παρτιτούρες του την Ελλάδα σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, είναι και επίμονος μελετητής της αρχαίας τραγωδίας και έχει παγκόσμια αναγνωριστεί. Η μέθοδός του διδάσκεται στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της Αμερικής και της Ευρώπης.
Τα τελευταία χρόνια έχει στραφεί στη μελέτη του Αισχύλου, στη ρυθμική και σωματική αγωγή του τραγικού λόγου, στη έκφραση του Χορού, στη ρίζα της συλλογικής εμπειρίας. Έτσι, συνεχίζει την έρευνά του πάνω στα «Χορικά της αρχαίας τραγωδίας με τη συμμετοχή επαγγελματιών ηθοποιών, μουσικών και χορευτών.

Οι πρόβες είναι ανοικτές στο κοινό και μια φορά το τρίμηνο γίνεται μια παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας.

Είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε με φίλους μια ανοιχτή πρόβα και συγκλονιστήκαμε , όπως και όλο το ακροατήριο που υποκλίθηκε στον δάσκαλο και στους μαθητές του!

Τα Χορικά αποτελούν την πρώτη μορφή έντεχνης ποίησης, όπου συναντώνται και αλληλεπιδρούν ο λόγος, η μουσική και η κίνηση. Η έρευνα του Λουκά Θάνου επικεντρώνεται σε έργα του Αισχύλου, καθώς το 1903, τη χρονιά της οικοδόμησης του κτιρίου, γνωστού και σαν « παλάτι του Αγαμέμνονα», έγινε στον ιστορικό χώρο του Κέντρου Ντάνκαν η πρώτη αναβίωση της τραγωδίας «Αγαμέμνονας».

Η πρόβα του Λουκά Θάνου, ήταν μια πρόβα αρχαίας τραγωδίας που είχε πολύ παλιές ρίζες !

Η έρευνα ξεκίνησε από τα "Χορικά", την πρώτη μορφή έντεχνης ποίησης, τον ρυθμό , ο οποίος λειτουργώντας σαν κρουστό, κινεί τον άνθρωπο να χορέψει. Κι είναι αλήθεια, ότι πολλές φορές συνέλαβα θεατές να χορεύουν κατά την διάρκεια του δρώμενου.

Στον ίδιο χώρο , όπου Ραϋμόνδος Ντάνκαν ανέβασε τον «Αγαμέμνονα», στέκει με σεβασμό ο δάσκαλος Λουκάς Θάνος κρατώντας το κρουστό , που με τον οξύ του ήχο αποτελεί ένα είδος ρυθμικής συνοδείας και παροτρύνει σε ηρωικές πράξεις , αλλά και στην αναζήτηση του συσταλτικού ήθους, που οδηγεί την ψυχή στην ταπεινοφροσύνη. Το κρουστό, δεν χρησιμοποιείται για καθαρά μουσικούς σκοπούς, αφού η μουσική στην αρχαία Ελλάδα ήταν φωνητική, αλλά κυρίως για τις τελετές.

Το σπίτι της Ντάνκαν, το δικό της «Αγαμέμνονος Μέλαθρον», παραμένει χώρος ιερός κάτω απ΄ τον άγρυπνο ίσκιο της και ο Λουκάς Θάνος εμπνευσμένος από το όραμά της με απόλυτο σεβασμό στη μνήμη της συνεχίζει το έργο της.

Κι ενώ προχωράει η πρόβα , αν παρακολουθείς προσεκτικά , κατανοείς την ανθρωπολογική διάσταση των κειμένων του τραγικού ποιητή με την έμφαση που δίνεται και συμμερίζεσαι την αγωνία του δασκάλου Λουκά Θάνου, να επιστρέψει σε ένα θέατρο, το οποίο στηρίζεται στη μουσικότητα και την κίνηση του χορού, που εδώ αποτυπώνει την σύγκρουση μεταξύ μητριαρχικής και πατριαρχικής κοινωνίας.

Η «Ορέστεια» καταπιάνεται με τρία μείζονα θέματα: την ύβρι, σημείο εκκίνησης του δυτικού πολιτισμού, όπως αποδείχθηκε στο πέρασμα των αιώνων , τον φόνο και την ενοχή. Όμως, ο Λουκάς Θάνος καταφέρνει να βρει το κλειδί για τα σκοτεινότερα μυστικά της αισχυλικής «Ορέστειας» , που εν τέλει είναι το πεπρωμένο της ανθρωπότητας! και το κοινό το εισπράττει αυτό για αυτό τα δάχτυλα όλων σμίγουν σε ένα παρατεταμένο χειροκρότημα !

Κατ' αυτό τον τρόπο θα επιχειρηθεί η αναβίωση του οράματος της Ισιδώρας Ντάνκαν, η οποία επέλεξε αυτόν τον χώρο για να χτίσει τον «Ναό» του χορού της, ανατρέχοντας στο Αρχαίο Ελληνικό Πνεύμα – την αφορμή και αιτία της τέχνης και της φιλοσοφίας της – και ξεκινώντας από την ποίηση του πρώτου μεγάλου δραματουργού, του Αισχύλου.

Η Ισιδώρα Ντάνκαν βρέθηκε στη Γερμανία, όπου γνώρισε τη φιλοσοφία του Φρειδερίκου Νίτσε για τον οποίο ο χορός αποτελούσε τρόπο σκέψης . Αυτό είναι ένα από τα κοινά που έχουν με τον Λουκά Θάνου , ο οποίος έκανε το διδακτορικό του πάνω στο Νίτσε.

Πολύ σύντομα διαμόρφωνε τη δική της φιλοσοφία για την τέχνη της , το 1903, στο Βερολίνο. Ήταν , ο περίφημος λόγος , που έμεινε γνωστός ως «χορός του μέλλοντος». Σύμφωνα με την Ντάνκαν, η τέχνη της θα έπρεπε στο εξής να προσανατολιστεί στα αρχαιοελληνικά της πρότυπα: φυσικότητα και ελευθερία. Κατηγορούσε το μπαλέτο ότι «κατέστρεφε τη φυσική ομορφιά του σώματος» και πίστευε ότι ο χορευτής έπρεπε να νιώθει ότι βρίσκεται σε αρμονία με τη φύση. Γι' αυτό και οι κινήσεις που διάλεξε ήταν εξαιρετικά απλές: τρεξίματα, χοροπηδητά, πηδήματα κι όλα αυτά με τα χέρια ελεύθερα να κυματίζουν. Κάτι που βλέπουμε και στις παραστάσεις του Λουκά Θάνου.

«Η τέχνη μου δεν είναι παρά μια προσπάθεια να εκφράσω την ύπαρξή μου» συνήθιζε να λέει. Αναζητούσε τη «θεία έκφραση του ανθρώπινου πνεύματος» περισσότερο στην έμπνευση παρά στην τεχνική.

Ο Βύρωνας είχε την τύχη να φιλοξενήσει την Ισιδώρα.

Το 1903 η οικογένεια κτίζει την κατοικία της στο λόφο του Κοπανά στο Βύρωνα. το οποίο στεγάζεται στο κτίριο που σχεδίασε και έχτισε ο Ραϋμόνδος Ντάνκαν, ο αδελφός της , σύμφωνα με τα πρότυπα των Ανακτόρων του Αγαμέμνονα στις Μυκήνες.

Το Κέντρο Μελέτης Χορού Ισιδώρας & Ραϋμόνδου Ντάνκαν ιδρύθηκε το 1980 από το Δήμο Βύρωνα και βρίσκεται στον Βύρωνα, στο λόφο της Αύρας. Στεγάζεται σε ένα ανεκτίμητης ιστορικής αξίας και αρχιτεκτονικής ιδιαιτερότητας κτίριο.

Η θέση επιλέχθηκε από την Ισιδώρα και τον Ραϋμόνδο για την υπέροχη θέα στον Σαρωνικό κόλπο και τον λόφο της Ακρόπολης και τον Παρθενώνα, το μνημείο που τους ενέπνεε στις μελέτες τους για την κίνηση και την αρμονία.

Κατοικήθηκε από τον Ραϋμόνδο και την γυναίκα του Πηνελόπη Σικελιανού και υπήρξε στέκι πολλών πνευματικών μορφών της εποχής (Σικελιανός, Φιλαδελφέας, Χριστομάνος...).

Πρόκειται για έναν από τους ελάχιστους διεθνώς χώρους που έχουν χτιστεί ειδικά για το χορό και, 110 χρόνια μετά, συνεχίζουν να στεγάζουν τον χορό.

Το κτίριο αποτυπώνει το ουτοπικό όραμα των Ντάνκαν για έναν χώρο, όπου ο χορός θα βρισκόταν σε μία διαρκή, ρευστή σχέση με την καθημερινότητα.

Το 1980 ο Δήμος Βύρωνα μετά από αίτημα διεθνών οργανισμών για το χορό ανέλαβε την ανακατασκευή του κτιρίου, αφιερώνοντάς το ξανά στην τέχνη του χορού. Το Κέντρο Μελέτης Χορού Ισιδώρας και Ραϋμόνδου Ντάνκαν λειτουργεί , σαν ένα σημείο αναφοράς και αναζήτησης του ωραίου και του αγαθού για τους ανθρώπους της Τέχνης και της τοπικής κοινωνίας.

Η έρευνα - άσκηση του Λουκά Θάνου είναι ανοιχτή στους ενδιαφερόμενους, οι οποίοι θα πρέπει να έχουν προηγουμένως ενημερώσει τη Γραμματεία του Κέντρου στα τηλ. 210-7621234 & 210-7621164, κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες. Με την ολοκλήρωση της έρευνας θα πραγματοποιηθεί παράσταση το καλοκαίρι του 2016 στο Θέατρο Βράχων.

ΣΜΑΡΑΓΔΑ ΜΙΧΑΛΙΤΣΙΑΝΟΥ